Jim Thompson Art Center POLA - Patterns of Meaning

POLA - Patterns of Meaning


A group exhibition featuring:

Ace House Collective
Cahaya Negeri
Eldwin Pradipta
Restu Ratnaningtyas



The Jim Thompson Art Center



15 November 2017 - 28 February 2018



With participation of the Danar Hadi Museum, Surakarta,
and supporting artists: Angki Purbandono, Jim Allen Abel, and Terra Bajraghosa


Curated by: Mella Jaarsma
Research by: Arham Rahman



The Jim Thompson Art Center and Danar Hadi Museum, Surakarta are pleased to present POLA – Patterns of Meaning Exhibition, curated by Mella Jaarsma, a leading Dutch artist and curator based in Yogyakarta, Indonesia. The exhibition is the intersection between the traditional batik from the Danar Hadi Museum Collection and the new commission works by Indonesian contemporary artists. It explores the significant role of the batik in Indonesia’s history and cultural identity. The meaning of batik has changed over the years and its connotations relate to the various aspects of Indonesian culture and society.


Mella Jaarsma says about Batik, “When we look at batik developments in Indonesia, we realize they reflect cultural transfers and changes while they also contribute and relate to political and economic policies. Currently, if we go to the local market to buy batik, we will find piles of cotton silk-screened with batik motifs, fulfilling the demands of batik trends with cheap mass production. When we talk about batik, are we talking about the technical aspects of the wax application and dye techniques on a woven fabric? Or, is this about batik motifs and patterns? There are various definitions and interpretations to sort through as we try to understand the meaning of batik in its cultural context.”


A part of the historical collection of the Danar Hadi Museum in Surakarta has been selected for this exhibition to reflect upon various aspects:

  • Batik as Identity
  • Environmental and Foreign Influences
  • Gender
  • Political Developments
  • Batik as a Commodity


These batiks will be shown together with archival materials and related works by contemporary artists from Indonesia, and we are pleased to announce the following artists participating in the Pola Exhibition:


Fervent Base, is a sculpture Installation using chocolate fountain machine, batik wax, paraffin, iron techniques, with a single channel video installation by the artist group Ace House Collective. This work examines the batik manufacturing process at the present time as batik is generally known for its motifs and characteristics, and no longer for the traditional production method.


POLA - Patterns of Meaning - Ace House Collective


Significant Scenarios is an installation of batiks on cotton by the artist group Cahaya Negeri. We found a significant difference between ornaments and motifs in batik. As we understand, ornaments are batik designs that do not refer to any narrative. There are batik designs that are “empty of meaning” and used generally for decoration, but there also designs that contain cultural and historical context with meaning embodied in designs dictating social history, context, and protocol. The audience is invited to enter a batik structure that resembles a labyrinth. Whereas batik is usually worn when entering the batik labyrinth, the audience will be surrounded by various sensations of new visual motifs that are composed of ornamentation, aromas, light play, and leveling gimmicks that involve gestures and postures of the viewer. The audience will meet facades of motifs, and the shadows of the viewers’ bodies will merge with the entire scenario.


POLA - Patterns of Meaning - Cahaya Negeri


Regrowing: Hierarchy, Cotton, Indigo, Synthetic Color, and Tapioca is a single artist show by the artist Restu Ratnaningtyas. This work is based on her interest in women’s position in the batik industry that is not limited to their role as laborer (usually applying the wax to the cloth), but also as the “locomotive” that steers a batik home industry. This work strives to translate these concepts and perhaps, in general to encourage us to question the models of gender relations in other cultural practices that tend to position women in subordinate roles.


POLA - Patterns of Meaning - Restu Ratnaningtyas


The final single artist show is Shadow Stamp / Tjap Bayang. This is a three video projected through copper stamps of batik design by the artist Eldwin Pradipta. This piece grows out of two previous works that concern the commodification of the culture and history of the city of Bandung, a city with a colonial inheritance. Thus, this piece reexamines the position of batik in Bandung as a commodity and as an element of local identity. Batik is one of the cultural traditions and is imbued with philosophical values. However, because of subsequent development throughout the years, the traditional values originally embodied in batik have lost their importance. This work is a celebration of presenting contemporary batik motifs that are not imbued with traditional philosophy and do not have ties with collective social values.


POLA - Patterns of Meaning - Eldwin Pradipta



This exhibition is made possible by the generous support of the James H.W. Thompson Foundation, Jim Thompson Thai Silk Company in collaboration with The Danar Hadi Museum, Surakarta, Cemeti Institute for Art and Society, Yogyakarta, and Lotus Arts de Vivre, DC Collection, Bangkok.



The gallery is open from 9.00 to 20.00 (free admission).

The artists and curator are available for interview upon request.



For more information please follow our Facebook or contact us at 02-612-6741
Email: artcenter@jimthompsonhouse.com
FB: the Jim Thompson Art Center








เอซ เฮาส์ คอลเล็กทีฟ

จาฮายา เนเกอรี

เอลวิน ประดิปตา

เรสตู รัตนานิงตียัส


ณ หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน

14 พฤศจิกายน 2560 – 28 กุมภาพันธ์ 2561



ด้วยความร่วมมือจากพิพิธภัณฑ์ ดาร์นา ฮาร์ดี, สุราการ์ตา

และศิลปินร่วมสนับสนุน อังกี ปูรบันโดโน จิม อัลเลน อาเบล, แตรา บาจราโกสา


คัดสรรโดย เมลล่า จาร์สมาร์

วิจัยโดย อาร์ฮัม ระห์มัน




หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน โดยความร่วมมือกับพิพิธภัณฑ์ดาร์นา ฮาร์ดี,สุราการ์ตา มีความยินดีนำเสนอนิทรรศการเกี่ยวกับบาติก ที่มีบทบาทสำคัญอย่างต่อเนื่องในประวัติศาสตร์และอัตลักษณ์ทางวัฒนธรรมของอินโดนีเซีย ความหมายของบาติกเปลี่ยนแปลงไปตลอดระยะเวลาหลายร้อยปี ความหมายโดยนัยของมันเกี่ยวโยงกับมิติต่างๆ ทางสังคมวัฒนธรรม เมื่อเรามองพัฒนาการของบาติกในอินโดนีเซีย เราถึงได้ตระหนักว่า ในแง่หนึ่งมันได้สะท้อนให้การเห็นการส่งผ่านและการเปลี่ยนแปลงทางวัฒนธรรม ในอีกแง่หนึ่ง มันยังมีส่วนช่วยสนับสนุนและสัมพันธ์กับนโยบายทางการเมืองและเศรษฐกิจ


ปัจจุบันการผลิตบาติกในท้องตลาดเป็นไปเพื่อตอบสนองความต้องการตามกระแสและการผลิตแบบราคาถูกเพื่อมวลชน เมื่อเราพูดถึงบาติก เรากำลังพูดถึงในแง่มุมทางเทคนิคของการเขียนลายด้วยเทียนและการย้อมบนผ้าทอ หรือเรากำลังพูดถึงลวดลายต่างๆกันแน่ มีนิยามและการตีความกันมากมายให้ทำความเข้าใจ เมื่อเราพยายามเข้าใจความหมายของคำว่าบาติกตามบริบทเชิงวัฒนธรรม


บาติกส่วนหนึ่งในคอลเล็กชั่นของพิพิธภัณฑ์ดาร์นา ฮาร์ดีในสุราการ์ตา ถูกคัดสรรมาเพื่อจัดแสดงภายในนิทรรศการ ซึ่งสะท้อนให้เห็นแง่มุมต่างๆ ของบาติกไม่ว่าจะเป็น บาติกในฐานะอัตลักษณ์, อิทธิพลจากสภาพแวดล้อมและต่างประเทศ,เพศ, พัฒนาการทางการเมืองและบาติกในฐานะโภคภัณฑ์บาติกเหล่านี้จะถูกจัดแสดงรวมกับวัตถุจดหมายเหตุและงานศิลปะที่เกี่ยวเนื่องกันโดยศิลปินร่วมสมัยจากอินโดนีเซีย ประกอบด้วย


เอซ เฮาส์ คอลเล็กทีฟ ศิลปินกลุ่มแสดงผลงาน Fervent Baseประติมากรรมจัดวางน้ำพุจากเครื่องทำจากช็อคโกแลต เทียนเขียนบาติก พาราฟิน เหล็ก พร้อมด้วยงานวิดีโอจอเดี่ยวเพื่อสำรวจกระบวนการผลิตบาติกในปัจจุบันที่มีชื่อเสียงจากลายและรูปลักษณ์ ไม่ได้มีชื่อเสียงจากกรรมวิธีการผลิตตามประเพณีแบบดั้งเดิมงานชิ้นนี้ได้สำรวจประเด็นเหล่านี้ผ่านการทำความเข้าใจในศัพท์บัญญัติของบาติก


จาฮายา เนเกอรี ศิลปินกลุ่มแสดงผลงานSignificant Scenariosศิลปะจัดวางบาติกบนฝ้าย เพื่อตีความต่อประเด็นความต่างระหว่างลายตกแต่งที่ไม่ได้อ้างถึงเรื่องราวใดเลย กับลวดลายในบาติกที่อิงกับบริบททางวัฒนธรรมและประวัติศาสตร์ รวมถึงความหมายที่ฝังไปในการออกแบบลวดลายเพื่อให้เกิดการปฏิบัติทางสังคม ผู้ชมจะได้รับเชิญให้เข้าไปในโครงสร้างคล้ายเขาวงกตทำขึ้นจากบาติก ที่จากเดิมไว้สวมใส่ เมื่อเดินเข้าไปภายในวงกตบาติกนี้ ผู้ชมจะรายล้อมไปด้วยผัสสะนานาของลวดลายบาติกแบบใหม่ ซึ่งจัดวางขึ้นจากลวดลายประดับตกแต่งต่างๆ กลิ่น การเล่นกับแสงเงาและลูกเล่นให้ผู้ชมได้ลองออกท่าออกทางภายใน เมื่อผู้ชมหันหน้าเข้าผนังเขาวงกตและเงาของเขาได้หลอมรวมเป็นส่วนหนึ่งของฉากทั้งหมด


เรสตู รัตนานิงตียัส ศิลปินหญิงเดี่ยว สร้างสรรค์ผลงานจากฝ้าย คราม สีสังเคราะห์ และมันสำปะหลังบนพื้นฐานของความสนใจในสถานภาพของผู้หญิงในอุตสาหกรรมบาติก ที่ไม่ได้จำกัดแค่เพียงบทบาทของแรงงาน (ผู้ทำหน้าที่เขียนเทียนลงบนผ้า) แต่ยังเป็นดั่ง “หัวจักร”ที่ขับเคลื่อนอุตสาหกรรมบาติกในครัวเรือนไปข้างหน้างานชิ้นนี้พยายามจะทำความเข้าใจแนวคิดเหล่านี้ และบางทีเพื่อกระตุ้นให้เราทั่วไปตั้งคำถามถึงรูปแบบของความสัมพันธ์ทางเพศสภาวะในวิถีปฏิบัติทางวัฒนธรรมที่มีแนวโน้มจะวางผู้หญิงในบทบาทของผู้ตาม


เอลวิน ประดิปตา ศิลปินชายเดี่ยวคนสุดท้ายกับผลงาน Shadow Stamp /TjapBayang ผลงานจัดวางวิดีโอ 3 จอ ที่สนใจต่อการเปลี่ยนวัฒนธรรมเป็นสินค้า และประวัติศาสตร์ของเมืองบันดุง ซึ่งเป็นเมืองที่มีมรดกทางอาณานิคม ดังนั้นงานชิ้นนี้ได้กลับไปสำรวจตำแหน่งแห่งที่ของบาติกในบันดุงในฐานะที่เป็นโภคภัณฑ์และในฐานะที่เป็นองค์ประกอบหนึ่งของอัตลักษณ์พื้นถิ่นบาติกเป็นหนึ่งในตำนานทางวัฒนธรรมและเต็มไปด้วยคุณค่าเชิงปรัชญา แต่พัฒนาการภายหลังกลับทำให้คุณค่าทางประเพณีที่ดั้งเดิมเคยฝังลึกลงในบาติกกลับสูญเสียความสำคัญของมันไป ในงานชิ้นนี้จะได้ร่วมเฉลิมฉลองการนำเสนอลวดลายบาติกร่วมสมัย ซึ่งเป็นลวดลายที่ปราศจากปรัชญาความคิดตามประเพณี และไม่ได้ผูกมัดกับคุณค่าร่วมทางสังคมใดเลย


นิทรรศการโพลา – ลวดลายแห่งความหมาย เกิดขึ้นจากการสนับสนุนของมูลนิธิเจมส์ เอช ดับเบิลยู ทอมป์สัน, บริษัทอุตสาหกรรมไหมไทย และภายใต้ความร่วมมือจากพิพิธภัณฑ์ ดาร์นา ฮาร์ดี, สุราการ์ตา, สถาบันศิลปะและสังคมเซเมทิ (อินโดนีเซีย), โลตัส อาร์ต เดอ วีฟและดีซี คอลเลคชั่น



หอศิลป์ เปิดให้บริการตั้งแต่เวลา 9.00 น. ถึง 20.00 น. เข้าชมได้โดยไม่เสียค่าใช้จ่าย 

หากต้องการสัมภาษณ์ศิลปินและภัณฑารักษ์ สามารถแสดงความจำนงได้



ข้อมูลเพิ่มเติมติดต่อ:ศิริพร เมืองกุศล หมายเลขโทรศัพท์: 02-612-6741
อีเมล: artcenter@jimthompsonhouse.com
เว็บไซต์: www.jimthompsonartcenter.org
เฟซบุ๊ก: the Jim Thompson Art Center