Jim Thompson Art Center Joyful Khaen, Joyful Dance
PAST EXHIBITION

Joyful Khaen, Joyful Dance

ARTIST

Songwit Pimpakan, Piyarat Piyapongwiwat,

John Charles Clewley, MAFT SAI

 

CURATOR

Gridthiya Gaweewong, Arthit Mulsarn‚

Sarawut Sihakoht, Somsuda Piamsumrit

 

VENUE

Jim Thompson Art Center

 

PERIOD

30 April - 18 October 2015

 

The Jim Thompson Art Center is pleased to present Joyful Khaen, Joyful Dance, an exhibition of Morlam Music and Performance, from Isan, Northeastern Thailand


In 2012 the Jim Thompson Farm began a unique project to preserve and promote Isan culture by organizing a  Morlam (traditional Isan folk music) competition entitled “Sud Sanan Dan Isan”.  Students of high school level or higher were invited to participate in the competition.  The Jim Thompson Farm will now continue this initiative by undertaking a long-term project to set up a Morlam Museum. Working towards this initiative, the present exhibition has been organized to collect valuable knowledge about the rich cultural heritage of Isan and to collaborate with artists and institutions related to the genre. The al is to build an artistic and cultural network amidst the Isan community, and to collaborate with those who wish to maintain, promote and preserve the Isan heritage, a shared culture with Laos and the Mekong sub-region. 


Following World War II, the American Jim Thompson decided to return to Thailand to work on a project to restore the Oriental Hotel. Although he ceased to be involved with this project and later establish his now famous silk company, he remained in Thailand, unofficially working for the Ambassador of the United States Embassy in Bangkok.  He served as a consultant, which led to his keen understanding of the complexity of the political situation in this region. He became close friends with various Indochinese military leaders, especially with leaders from Laos. Consequently, during the 1950s and 1960s, he frequently travelled across the border to experience the Isan culture and Laotian way of life which he considered to be still underdeveloped.*


During these visits to Laos, Jim Thompson encountered silk weaving and silkworm rearing.  Based on this connection between Jim Thompson and his interest in Lao and Isan culture, CuratorGridthiya Gaweewong developed the concept of the Morlam exhibition. William Warren's book, Jim Thompson: The Unsolved Mystery, notes that Jim Thompson was infatuated with both the sights and sounds of Lao and Isan culture. On many occasions when Jim Thompson organized receptions for special guests of honor, he would invite a Khaen Master to perform. Charles Baskerville, a fashionable painter wrote about his Bangkok trip, “He gave a birthday party for me (at the Oriental) on the edge of the river where the swimming pool is now. Mr and Mrs. Peng, gave a dinner in their garden on my last evening and we danced the ram wong, with music on those tall reed pipes played by the husband, a samloh (rickshaw driver) of one of the weavers.”** According to Curator Gridthiya, “This exhibition shows another side of Jim Thompson, revealing his musical taste and showing his relationship with Lao and Isan culture. This demonstrates his appreciation for the region that is the center of sericulture and the location where our weaving factory and staff are located.” 


Morlam is considered to be the heart and soul of the Isan people. This music and song tradition  reveals the Isan identity and knowledge, teachings and beliefs inherited from ancient times. It is also a record of a changing society. Morlam played a role in shaping the thoughts of the local people and connecting the different groups within their society. The songs also served as a tool to bridge the gap between the Isan and national identities in the social world. People from other cultures, who are not of Isan or Lao origin, might only perceive the joyfulness of Morlam music, this tradition reflects deep feelings and knowledge.


The Jim Thompson Art Center in collaboration with the Jim Thompson Farm has initiated the Morlam exhibition with aim of initiating a project to investigate and reconsider the development of Morlam culture and its relationship to Thai social history.  The intention is to consider the changing social, cultural, political and economic dimensions of rural society. 


This exhibition will be held at The Jim Thompson Art Center, Bangkok from the 18th October 2014 through 31st March 2015. After the exhibition in Bangkok and in collaboration with various local organizations and educational institutions, a touring exhibition will be sent to other provinces in Northeast Thailand, including Khon Kaen and Ubon Ratchathani. The traveling exhibition will include the participation of many additional Morlam performers and experts in Isan communities. All this will be included, in a future permanent exhibition, at the Morlam Museum at the Jim Thompson Farm, Pak Thong Chai, Nakhon Ratchasima. 


This exhibition features the instruments and other materials used for Morlam performances from the past up until the present such as Khaen (mouth organ), phin (Isan lute), drums, text or lyrics by the singer, photographs, videos and also music, cassette tapes, compact discs and vinyl records. The narration of the exhibition is divided into three parts and will include the history ofMorlam, its Thai social context and how it has been influenced by global, social and political trends. 

 

หอศิลป์บ้านจิม ทอมป์สัน มีความยินดีนำเสนอนิทรรศการเกี่ยวกับหมอลำ จากการสืบเนื่องเจตนารมณ์ของจิม ทอมป์สันฟาร์มที่มุ่งมั่นจะอนุรักษ์และพัฒนาวัฒนธรรมอีสาน ด้วยการจัดประกวดหมอลำ จิมทอมป์สันฟาร์ม“สุดสะแนนแดนอีสาน”ในระดับมัธยมศึกษาและอุดมศึกษาเมื่อปีพ.ศ.2555และต่อเนื่องด้วยโครงการจัดทำพิพิธภัณฑ์หมอลำ(โครงการระยะยาว)เพื่อรวบรวมองค์ความรู้ทางมรดกวัฒนธรรมที่ทรงคุณค่ารวมถึงสร้างความร่วมมือระหว่างศิลปินและองค์กรที่เกี่ยวข้องกับหมอลำอันจะเป็นการเชื่อมโยงเครือข่ายบุคลากรทางด้านศิลปวัฒนธรรมอีสาน และผู้ที่เกี่ยวข้องอื่นๆในการส่งเสริมอนุรักษ์และการต่อยอดสืบสานภูมิปัญญาท้องถิ่นอีสานอย่างยั่งยืนอีกด้วย


กฤติยา กาวีวงศ์ พูดถึงความเชื่อมโยมระหว่างนิทรรศการหมอลำ กับ มูลนิธิ เจมส์ เอช ดับเบิล ยู ทอมป์สัน ว่า “โดยส่วนตัว คุณจิม ทอมป์สัน หลงใหลวัฒนธรรมลาว ทั้งเสียงและสี  วิลเลียม วอร์เร็น เขียนไว้ในหนังสือ  "ปมปริศนาราชาไหมไทย : จิมทอมป์สัน" (Jim Thompson the unsolved mystery) ว่า หลายครั้งที่จิม ทอมป์สัน จัดงานรื่นเริง ต้อนรับบรรดาแขกกิตติมศักดิ์ เขามักจะเชิญหมอลำและหมอแคน มาแสดงที่บ้านจิมฯ  ดังนั้น นิทรรศการครั้งนี้ ถือว่าเป็นการเปิดมิติทางด้านรสนิยมเรื่องดนตรีของคุณจิม  ทอมป์สัน แสดงให้เห็นถึงความผูกพันธ์กับวัฒนธรรมลาวและอีสานอีกด้วย” 


“หมอลำ” เปรียบเสมือนหัวใจและจิตวิญญาณของคนอีสานเป็นภูมิปัญญาท้องถิ่นที่แฝงอัตลักษณ์ของความเป็นอีสานไว้อย่างโดดเด่น และการสั่งสมองค์ความรู้คำสอน และความเชื่อที่ถ่ายทอดสืบต่อกันมาตั้งแต่สมัยโบราณ อีกทั้งยังเป็นเสมือนบันทึกความเปลี่ยนแปลงของสังคมในแต่ละช่วงยุคสมัยนอกจากนี้หมอลำยังมีบทบาทในการเป็นผู้นำทางความคิดของผู้คนในท้องถิ่นอีกทั้งยังเป็นตัวเชื่อมประสานความสัมพันธ์ของกลุ่มต่างๆในสังคมรวมถึงเป็นเครื่องมือในการเจรจาต่อรองอัตลักษณ์ของความเป็นอีสานระหว่างรัฐและสังคมโลกหากว่าผู้เสพหมอลำที่มีพื้นฐานมาจากวัฒนธรรมอื่นๆที่ไม่ใช่คนอีสานหรือคนในกลุ่มวัฒนธรรมลาวแล้วอาจรับรู้เพียงความสนุกสนานที่หมอลำหยิบยื่นให้ทั้งที่ในอีกด้านหมอลำบรรจุและสามารถสะท้อนความรู้ได้อย่างมากมายหลายศาสตร์


หอศิลป์บ้านจิมทอมป์สันร่วมกับจิม ทอมป์สัน ฟาร์ม จึงริเริ่มจัดนิทรรศการหมอลำเพื่อมุ่งหวังจะให้เป็นโครงการเริ่มต้นที่เป็นการสืบค้นและทบทวนวิวัฒนาการของหมอลำ ที่มีมิติเชื่อมโยงกับประวัติศาสตร์สังคมไทยและสะท้อนกับการเปลี่ยนแปลงของโลกในมิติทางสังคม วัฒนธรรม การเมือง และเศรษฐกิจ  โดยจะจัดแสดงที่หอศิลป์บ้านจิมทอมป์สันกรุงเทพฯระหว่างวันที่ 18ตุลาคมพ.ศ.2557 – 31มีนาคมพ.ศ. 2558 หลังจากนี้นิทรรศการมีแแผนจะสัญจรไปแสดงต่อยังจังหวัดอื่นๆในภาคอีสานอาทิเช่นจังหวัดขอนแก่นและจังหวัดอุบลราชธานีโดยความร่วมมือกับองค์กรท้องถิ่น และ สถาบันการศึกษา รวมถึงการมีส่วนร่วมจากปราชญ์หมอลำในชุมชนอีสานอีกหลายท่าน ก่อนที่จะนำไปติดตั้งเป็นนิทรรศการถาวรที่พิพิธภัณฑ์หมอลำ จิม ทอมป์สัน ฟาร์ม อ.ปักธงชัย จ.นครราชสีมา ในอนาคต  


ในนิทรรศการครั้งนี้ ประกอบด้วย อุปกรณ์ที่ใช้ในการแสดงหมอลำ ตั้งแต่อดีตจนถึงปัจจุบัน เช่นเครื่องดนตรี กลอนลำ ผลงานภาพถ่าย และวีดีโอ รวมทั้งเสียงดนตรี และ เทป ซีดี และแผ่นเสียง ในวีธีการเล่าเรื่อง ได้แบ่งหมอลำออกเป็น3 ส่วนตามประวัติศาสตร์ของหมอลำและบริบทของสังคมไทยที่ได้อิทธิพลมาจากการสถานการณ์ทางสังคมและการเมืองในระดับโลกดังต่อไปนี้

 


 

Part I: The Birth of Morlam 
The origin of Morlam is presented through artifacts in relation to Buddhism and rituals, such as the Jieng Book and Pouk Book. The Pouk Book, a literary work which includes Buddhist teachings was read during funerals. This work bears a close relationship with Buddhism in Lao culture and developed into the Morlam of the present day. The tone of reading the Pouk Book was influenced by the rhythm of the monks chanting in Isan and Lao areas. Apart from the books, artifacts used in rituals such as a pulpit and the shelf shrine dedicated to the Pee Fa spirit will be displayed. Morlam Pee Fah is the style which helps to heal illness and also reflects the Isan people’s past beliefs about cosmology. 

 

ส่วนที่1: หมอลำตำอิด
เป็นการนำเสนอต้นกำเนิดหมอลำผ่านวัตถุเกี่ยวกับพุทธศาสนาและพิธีกรรม เช่น หนังสือเจียง หนังสือผูก ที่พัฒนามาจากการอ่านหนังสือผูกในงานศพซึ่งเป็นวรรณกรรมที่สอดแทรกคำสอนทางพุทธศาสนาและมีความสัมพันธ์กับพุทธศาสนาในวัฒนธรรมลาวอีสานอย่างแนบแน่นและเป็นที่มาของคำว่า “หมอลำ” ในปัจจุบัน การอ่านหนังสือผูกที่มีการเอื้อนเสียงสูงต่ำนั้นได้รับอิทธิพลมาจากจังหวะการเทศน์ของพระสงฆ์ในแถบอีสานและลาว นอกจากนี้ยังมีการนำเสนอผ่านวัตถุทางพิธีกรรม เช่นธรรมมาสน์ หิ้งผีฟ้า เนื่องจากหมอลำผีฟ้าเป็นหมอลำพิธีกรรมที่สัมพันธ์กับการรักษาโรคภัยไข้เจ็บและสะท้อนความเชื่อตลอดจนจักรวาลวิทยาของผู้คนอีสานในอดีต

 


 

Part II: A horse with horn and the pole with flower 
A horse with a horn and a pole with flower is a local phrase that appeared during the modern period in Isan region, in 1950s. This is about how the motorcycle (a horse with a horn) replaced  the cart, and electric poles (a pole with flower)  spread across the Isan landscape. This section focuses on the timeline of the development of Morlam as presented through the development of its music and performances such as found in the lyrics, musical instruments, costumes and photographs of the different types of Morlam entertainers. Morlam evolved from repartee style  and was later influenced by cultural changes occurring in the Isan region during the Cold War. New forms of entertainment and modern music further influenced the Morlam folk tradition; and later adaptions became Lam-Plern and Lam-Moo and finally Lam-Sing which is very popular today. Apart from the artifacts, musical instruments, costumes and photographs, a video work by Songwit Pimpakan will show the development and the changes to Morlam during the different periods, together with photographs of Morlam performances by John Clewley  are featured in this section. 

 

ส่วนที่2: ม้าป่งเขา เสาออกดอก
เป็นเส้นเวลาวิวัฒนาการของหมอลำ ถูกนำเสนอผ่านกลอนหมอลำประเภทต่างๆ ตลอดจนเครื่องดนตรี การแต่งกาย และภาพถ่ายของหมอลำแต่ละประเภท เริ่มต้นจากหมอลำพื้นที่มาจากวัฒนธรรมการเกี้ยวพาราสีของหนุ่มสาวชาวอีสานไปสู่หมอลำในช่วงสงครามเย็นที่จะทำให้เริ่มเห็นบริบทของการเปลี่ยนแปลงในภูมิภาคอีสานที่หมอลำได้รับอิทธิพลจากภายนอกอีสานที่รับเอาความบันเทิงจากภายนอกและดนตรีสมัยใหม่มาผสมประยุกต์เข้ากับหมอลำกลายเป็นลำเพลินและลำหมู่แบบต่างๆ จนมาสู่ลำซิ่งในปัจจุบันการนำเสนอนิทรรศการส่วนนี้นอกจากวัตถุ เครื่องดนตรี การแต่งกาย และภาพถ่ายแล้ว ยังมีผลงานวิดีโอ“อีสานโอละนอ”โดยทรงวิทย์ พิมพะกรรณ์ ที่นำเสนอวิวัฒนาการและความเปลี่ยนแปลงของหมอลำประเภทต่างๆ ตามพัฒนาการของยุคสมัย นอกจากนี้ยังมีผลงานภาพถ่ายเกี่ยวกับหมอลำในอดีตที่บันทึกโดยจอห์น คลูเล่ย์ ดีเจพ่อใหญ่​

 


Part III: Saraburi turn left 
“Saraburi turn left”, was an Isan-centric notion of migration to Bangkok during the end of the Cold War. Most Isan people travelled from their region to Bangkok by passing through Saraburi, one of the provinces in the center of Thailand that connects the central Thai region with the Isan region.  This part of the exhibition shows the dynamic aspect of Morlam and the consequences of rural Isan becoming part of Thailand, through its migration and when Isan gained more exposure to the outside world. During this period Isan’s identity developed and become independent from Laos. Morlam notably played an important role in promoting this new identity. This section will show how Morlam music became popular in Thai society and beyond. It will show the commercialization of this music, how it was distributed and perceived in the urban society. The objects include vinyl records, cassette tapes, compact discs and photographs of various Morlam bands during the time that this music became a popular and was mixed with Luktoong music. As a result this turned into a commercially successful entertainment business. Numerous recordings have been made and many Morlam groups emerged. The performing Morlam groups normally travelled to different big cities where Isan people had moved to work, thus serving social consumerism. This can be seen in a video work called  Liminal Zone” by Piyarat PiyapongwiwatThe dynamics of Morlam are still changing following globalization and appear to have become stronger now that people yearn for past trends.  This can be seen in a video document of a live Morlam performance by Bangkok Paradise Group led by DJ Maft Sai.  With this development Morlam changed from the status of “outsider” music, moving beyond being popular in just the Bangkok capital to international acclaim. 


ส่วนที่3: สระบุรีเลี้ยวซ้าย 
นิทรรศการส่วนนี้นำเสนอประเด็นพลวัตของหมอลำ ผลจากการดึงชนบทอีสานมาเป็นส่วนหนึ่งของความเป็นไทยทำให้อีสานได้เปิดสู่โลกภายนอกมากยิ่งขึ้นกว่าเดิมอัตลักษณ์ของอีสานได้ถูกพัฒนาจนเป็นอิสระจากลาวและเป็นอิสระจากไทยซึ่งหมอลำเป็นส่วนสำคัญที่ส่งเสริมอัตลักษณ์ดังกล่าวอย่างโดดเด่นการนำเสนอนิทรรศการในส่วนนี้จะประกอบไปด้วยแผ่นเสียง เทป ซีดี และภาพถ่ายของหมอลำคณะต่างๆ ในยุคที่หมอลำเป็นความบันเทิงที่ได้รับความนิยมและมีการผสมผสานกับดนตรีลูกทุ่ง เป็นการแสดงที่ทำให้เกิดรายได้ทางเศรษฐกิจสูง มีการบันทึกเสียงและเกิดคณะหมอลำต่างๆมากมาย การแสดงของคณะหมอลำยังเคลื่อนที่ไปตามแหล่งอาศัยของคนอีสานที่กระจายออกตามเมืองใหญ่ต่างๆ หลังจากการหลั่งใหลของแรงงานผู้รับใช้สังคมบริโภค  ดังที่ปรากฏในผลงานวิดีโอ “Liminal Zone”ของปิยะรัศมิ์ ปิยะพงศ์วิวัฒน์ พลวัตของหมอลำยังเคลื่อนที่ต่อตามกระแสโลกาภิวัฒน์ และดูจะแน่นหนักยิ่งขึ้นในยุคสมัยปัจจุบันที่ผู้คนล้วนหวนหากระแสท้องถิ่นนิยม เช่นในวิดีโอบันทึกการแสดงหมอลำของกลุ่มบางกอกพาราไดซ์ นำโดยดีเจมาฟไซ ที่เปลี่ยนให้สถานะ ‘ความเป็นอื่น’ อย่างดนตรีหมอลำ ก้าวข้ามจากความนิยมในเมืองหลวงอย่างกรุงเทพมหานครไปโด่งดังในระดับนานาชาติ

ABOUT ARTISTS